سرحدی- الاسوند

                                                               سرحدی

حیدرعلی مشهور به آبابا الاسوند( در مجله وحید  آقابابا آمده است) از طایفه الاسوند بختیاری و مشهور و متخلص به « سرحدی » است. وی در سال 1195 قمری در قهفرخ به دنیا آمد.  اجدادش در قهفرخ متوطن شدند. وی خواهرزاده میرزا عبدالطلیف شاعر و هنرمند مشهور قهفرخی است.  نقل می کنند در سن هفت سالگی که به همراه پدرش بر سر خرمن می رفت گدازادگان بینوایی را دیدند که خوشه های گندم جمع آوری کرده و در بغل می رفتند. پدرش گفت: ای گرانمایه فرزنذ نظر به این گدازادگان گمار و وقت خود را از مغتنمات شمار ، چه که فرزند همچون منی و دارای این همه خرمن.سرحدی جواب داد: ای پدر درست گفتی لیکن گمانم  کلام حکیمان نشنیده ای که گفته اند: هر که در خوشه چینی خرمن صاحبان معرفت اگرچه به رنج است به قدر گندمی غفلت ورزد نه خود به عدسی بلکه پیش ماش وجود به جوی نمی ارزد.

 درش با شنیدن این پاسخ به حیرت آمد همان روز  وی را به مکتب برد و به استاد سپرد. وی در مدت سه سال در علم و ادب از استاد خود پیش افتاد. در ده سالگی همراه دایی خود به اصفهان رفت. چیزی نگذشت که در علوم و فنون سرآمد شد و علاوه بر فنون ادبی ، زبان عربی و زبان پهلوی را به خوبی می دانست. وی طبع و ذوق شعری داشت. قصیده ای  در مدج محمدحسین خان صدر که از رجال و حکام اصفهان بود ، سرود و به همین خاطر در دستگاه وی وارد شد و به مراتب بالایی دست یافت. بعد از 15 سال  اقامت در اصفهان با فوت پدرش به قهفرخ مراجعت کرد. در سن سی سالگی با دختر یکی از بزرگان قهفرخ ازدواج کرد. حاصل آن ازدواج  پسری بسیار زیبارو و خوش سیما بود که نامش را یوسف گذاشت. اما این پسر در سن دوازده سالگی فوت کرد و پدر 42 ساله داغدار شد و در غم و حزن فرو رفت. و در سوگ پسر این شعر سرود و در پاسخ دعوت به عروسی یکی از رفقایش به کاشان فرستاد.

ای رفیقی که از تو دل شادم                     شاد گردی که کرده ای یادم

گفته بودی که جای تو خالی است             هر کجا جای عیش و خوشحالی است

توجوانی و وقت عشرت تو است                 نوبت ما گذشت و نوبت تو است

نشنوی به بود حکایت من                       که ملولت کند شکایت من

مدتی شد که چرخ شعبده باز                  کرده با من اساس شعبده ساز

پسری داشتم که مادر دهر                       داده بودش ز هر چه باید بهر

در نکویی بسان ماه تمام                          مصر دل را عزیز و یوسف نام

چرخ روباه باز حیلت گر                           برد چون گرگ یوسفم ز نظر

ناله مادرش سرود من است                      رود رودش نوای رود من است

باده خون دل پریشان است                      ساغرم دیده های گریان است

آسمان گرچه ترک تازی کرد                    با من از این قبیل بازی کرد

من هم آن بازیی که می دانم                    می کنم تا دلش بسوزانم

عشق بازی کنم به سوز و گداز                  از حقیقت گرفته تا به مجاز

دل ز فرزند خویش اگر کندم                     به جگر گوشه کسان بندم

 دامن سرو قامتان گیرم                            پیش قامت قیامتان میرم

زندگی نزد عارفان عشق است                     حاصل نقد کن فکان عشق است

 خوش بود هر که هست در کاشان                 با تو من بنده بود می کاش آن                           

 به دعای تو طی کنم دفتر                        کین دعا باشد از همه بهتر

تا جهان هست باش خرم و شاد                   گردش آسمان به کام تو باد

مرگ پسر سبب شد تا گوشه نشین گردد و در غاری درکوه رخ  در سرحد شمال قهفرخ به انزوا نشست و به سرودن شعر و منظومه ای در تمثیل مراحل سیر و سلوک پرداخت. در مجله وحید آمده است که شغل مستحفظی گردنه به وی محول گردید. شاید به همین خاطر به « سرحدی » شهرت یافت و به این نام تخلص گرفت. در 51 سالگی مجددا" روانه اصفهان شد و در همان سال یعنی سال 1247 قمری در گذشت و بنابه وصیتش در قهفرخ به خاک سپرده شد. سرحدی دیوان شعری به خط خود نوشت که اثری از آن برجای نمانده است.

غرل از وی:

 در عشق تو عشاق ترا بیم فنا نیست              زیرا که به جز عشق تو باقی همه فانی است

کوی تو بود دار امانی که در این کوی              بردار شدن غایت آمال و امانی است

بی جرم و جنایت زنیم خنجر و گویی                  بی جرم جنایت صفت دلبر جانی است

در قوه ما نیست شکیبایی از اینرو                      تصویر چنین روی نه در قوه مانی است

خال و خط و چشم و رخ و زلف و لب و ابرت         هفتند و دواند این ورق سبع مثانیت

جفتند و لیکن همه طاقند به خوبی                  چیزی که ندارند در این دایره ثانی است

هر کس که شنید این سخن از جنس غزل گفت      تجنیس در این دوره مسلم به فلانی است

زیرا که مقالات چو من هیچ ندانی                       بهتر ز مقامات بدیع همدانی است

ای سرحدی از مرحمت خان فلک شان               کارت همه آوارگی و زمزمه خوانی است.     

 نمونه شعر:

به گرد مه خط از عنبر نوشتی                  بساط خوب رویان در نوشتی

بنازم شیوه تردستیت را                         که خط بر چشمه کوثر نوشتی

کسی بالاتر از یاقوت ننوشت                    تو از یاقوت بالاتر نوشتی

به فتوای دو چشم نیم مستت                    به خون سرحدی محضر نوشتی

سرحدی حکایت سفر خود از اصفهان به روستای کاج پشتکوه بختیاری به نظم در آورده که از جهت ذکر و ثبت نام رودخانه ها ، کوهها ، گردنه ها ، دشتها ، روستاها ، پلها و...  بسیار با اهمیت است. وی در پایان این منظومه نتیجه ی عالی عرفانی گرفته است. استاد وحید دستگردی ، سرحدی را بهترین شاعر دو قرن اخیر در چهارمحال دانسته است.1   

 

نوشتن دیدگاه

* نمایش نظرات به منزله تائید آنها نمی‌باشد.
* مسئولیت نظر با کاربر می‌باشد.
* ایمیل فعال خود را وارد نمایید.
* در صورت امکان نام و شهرت خود را کامل وارد کنید.


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

درباره ما

تازه‌های کتاب

 کتاب «نخستین جرعه از این جام» میزبانی و قهرمانی تیم ملی فوتبال ایران در جام ملت های آسیا (۱۳۴۷-۱۹۶۸) را از زوایای سیاسی-اجتماعی و ورزشی با نگاهی تازه مورد کنکاش قرار داده است.
 شیمبار (شیم بار) جلگه گرمسیری شیمبار در شمال خوزستان واقع گردیده و تقریباً نزدیک به نقطه صفر مرزی بین استان خوزستان و چهار محال بختیاری قرار دارد. این منطقه گردشگری از توابع بخش چلو شهرستان اندیکا می باشد که در 45 کیلومتری شهر قلعه خواجه  و یکصد کیلومتری مسجدسلیمان و220 کیلومتری اهواز است.  
 «فراز و فرود ایل کیان ارثی با تاکید بر ظهور و سقوط محمدتقی خان بختیاری» عنوان کتابی است که توسط مصطفی علیزاده گل سفیدی به نگارش درآمده و آماده چاپ شده است. در این کتاب با استناد به منابع مختلف تاریخی به بررسی ایل کیان ارثی و روسای آن از دوره صفویه تا 50 سال پیش پرداخته و شامل 5 فصل به شرح ذیل است: