کلاه نمدی در بختیاری

یکی از بخش های مهم بدن آدمی ، سر می باشد که به عنوان افضل بدن از آن یاد می شود. بشر در طول تاریخ با پوشش و تزئیناتی که برای سر انتخاب کرده بود نه تنها قصد محافظت از آن را داشت بلکه همانگونه که مهمترین عامل شناسایی هر فرد بخشی از سر او یعنی صورت بوده ، سر نیز در معرفی موقعیت و طبقه اجتماعی ، سن و نظام اعتقادی به صورت یاری رسانده است. یکی از پوشش هایی که سر را می پوشاند ، کلاه می باشد.کلاه در بین عشایر ایران از حمله بختیاری ها تنها بخشی از لباس و نوعی پوشش نیست بلکه یک نماد پرراز و رمز است که کارکردها و جنبه های مفهومی ، اجتماعی و آیینی آن به مراتب مهم تر و برجسته تر است. در بررسی ابعاد مختلف کلاه ، مقاله زیر ارائه می شود.
مشخصه های کلاه
کلاه بختیاری پوششی است گرد ، از جنس نمد(پشم) ، بیشتر به رنگ سیاه و گاهی به رنگ قهوه ای روشن یا قهوه ای تیره ، بدون لبه ، از پائین به بالا گشادتر ، پایین آن سفتتر و فرم و شکل آن نیمکره بوده و معمولا ًشکل سر را به خود می گیرد. اندازه  ارتفاع آن در طول زمان نوسان داشته و در حال حاضر نزدیک به 12سانتیمتر است. ضخامت نمد کلاه حدود 5 میلیمتر وجنس آن مرغوب و خیلی نرم باشد. کلاه در گارکاه های نمدمالی و  کلاه مالی توسط نمد مال یا کلاه مال ساخته می شود. از دیرباز کارگاههای نمد مالی در شهرهای شوشتر ، دزفول ، ایذه ، شهرکرد ، بروجن ، نجف آباد و...فعال بوده اند. امروزه کارگاههای تولید کلاه نجف آباد مشهورتر هستند.

                                                     نقد و بررسی پلوراليسم ديني
مقدمه :
«پلوراليسم ديني» يك نگرش فلسفي وكلامي در باب تعدد اديان و مذاهب است كه در عصر حاضر بصورت جدي در غرب مطرح است ، جان هيك (JAHN HICK) در مقدمه كتاب« مباحث پلوراليسم ديني» و در ساير فصول اين كتاب تصريح مي كند كه از جمله رهبران فكري پلوراليسم ديني « ويلفرد كنتون اسميت»( WILLFERD GANTWELL SMITH)  از اساتيد دانشگاه هاروارد است كه معاصر جان هيك است . ولي جان هيك (1922) تفكر فوق را اصلاح ، بسط و ترويج نمود و افرادي مثل« فليپ آلموند » و« پيتر وبيون » از جمله مدافعان و مروجان انديشه جان هيك بوده اند. (مباحث پلوراليسم ديني جان هيك ترجمه عبدالرحيم گواهي صفحه 169و 178) جان هيك كشيشي از فرقه ي« پرسپيوري» در انگلستان بود و الان در آمريكا بازنشسته شده است ، وي با بسياري از غيرمسيحيان از جمله مسلمانان ، هندوها و يهوديان همكاري داشت ، اين ارتباط سبب شد تا درباره ي اديان و مذاهب گوناگون داوري كند ، هيك ، در نهايت ، از جزميت كليسا در مورد غسل تعميد ، نقش كليسا در نجات افراد و ساير عقايد مسيحيت دست كشيد و همه ي متدينان به اديان مختلف را بهشتي و سعادتمند خواند ... جان هيك ـ مؤسس پلوراليسم ديني ـ به اين مقدار از رفاقت و قرابت ميان اديان اكتفا نكرد ، زيرا اين رويكرد ، مسيحيت را ملاك و معيار مقبوليت اديان مي خواند ، بر اين اساس حقانيت و سعادت مندي تمام اديان و متدينان را با عنوان پلوراليسم ديني مطرح ساخت . (كلام جدبد ، عبدالحسين خسرو پناه ، صفحه 163)

                                            اقوام ايراني و سرمايه ي اجتماعي

(ارائه شده در همایش سزمایه اجتماعی... ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد دهاقان سال 1385)
         مقدمه
       در مباحث علوم اجتماعي « سرمايه ي اجتماعي» به ويژه در محافل علمي كشور ما بحث جديدي است. در برنامه ريزي ها نیز كمتر مورد توجه قرار مي گيرد.  وقتي صحبت از سرمايه مي شود ، بيشترسرمايه ي فيزيكي و اقتصادي مورد نظر است. حال آنكه براي دستيابي به هدف ، تكيه و تاكيد بر سرمايه ي اجتماعي يعني برقراري اعتماد ، ايجاد روحيه ي همكاري وتعامل صحيح  ، مقدم بر امور ديگر وضروري تر است. كشور ما نيز كه از گروههاي قومي متعدد و خرده فرهنگهاي بسياري تشكيل شده است ، براي دستيابي به آرمانها و اهدافش ، بيش از هرچيز ديگر به حاكميت فضاي اعتماد ، تفاهم و همكاري نيازمند است. بنابراين بايد كوشيد زمينه هاي ايجاد و تقويت سرمايه ي اجتماعي را در گستره ي وسيع و بعضاً ناهمگون جامعه شناسائي كرد تا بر استحكام و غناي اين  سرمايه ي ارزشمند افزود وعوامل و شرايط تضعيف و تخريب آ ن را نيز تعيين و زدود.در اين مقاله ي مختصر تلاش مي شود تا عوامل و موانع ايجاد سرمايه ي اجتماعي در حوزه ي سكونت اقوام  معرفي و در ضمن پيشنهاد هايي نيز در راستاي ايجاد و تقويت وتقويت آن ارائه مي شود.

عوامل موثر در تخريب سرمايه ي اجتماعي
      اگر سرمايه ي اجتماعي را شبكه ايي از ارزشها ، افكار ، تمايلات و رفتارهايي بدانيم كه موجب اعتماد ، تفاهم و همدلي ميان افراد يك گروه مي شود و در نتيجه گروه آ سانتر و سريعتر به اهداف خود دست پيدا مي كند. بدون ترديد بايد  اين سرمايه ي گرانبها و بسيار با ارزش ، مركز توجه قرار گيرد و بسيار مهم قلمداد شود. براي اينكه سياست ها ، برنامه ها و سرمايه گذاريها  با موفقيت همراه شوند قبل از هر چيز بايد سرمايه ي اجتماعي را ايجاد و تقويت كرد. براي دستيابي به اين مهم نيز بايد موانع وعوامل تضعيف و تخريب سرمايه ي اجتماعي شناسايي شوند. اختلاف ، تفرقه و پراگندكي يكي از زمينه هاي اصلي نابودي سرمايه ي اجتماعي مي باشد زيرا بذر سوء ظن ، بدبيني ، بي اعتمادي ، نفرت و كينه را در جامعه مي گستراند. در جامعه ايي كه اختلافات فرهنگي ، قومي ، نژادي و مذهبي وجود دارد ، تشديد اين اختلافات مي تواند به فروپاشي و انحطاط جامعه بيانجامد.

                                                  جایگاه زن در تمدن ایلام
مقدمه 
مکاتب ، تمد نها  ، ملل و گروههای انسانی مختلف هر یک به انسان نگرش خا صی دارند و این نگرش زا ئیده ی فلسفه ی اجتما عی حاکم برآنها ست. نوع جها ن بینی افراد و جوامع ، مدیون باورها و بردا شت ها ی آنا ن از مبدآء و غایت زندگی ، خالق جهان و رسا لت انسان است. نگاه و نگرش انسا ن به مقولا ت بالا گاهی از تخیل و زمانی از فهم فلسفی و یا اندیشه ی علمی سر چشمه و الهام  می گیرد. در ملل باستان برای فهم این مسائل و تفسیر آنان ، به ناچار با ید به بررسی و تجزیه و تحلیل اساطیر پرداخت و  وام گیری این باورها را در جها ن بینی همسایگان نیز می توان جستجو کرد. اسا طیر در قالب پیکره ها ، نقاشی ها ونو شته های پر رمز و رازی بیان شده است که فهم و شنا خت آنها میسر نمی شود مگر با یک کنکا ش دقیق علمی و تحقیقاتی.
 برای شناخت مو قعیت وجایگا ه زن نیز ناچاریم به سراغ اسطوره ها ، پیکره ها ، نقاشی ها و نوشته و آثار بر جای مانده از تمدن ایلام برویم. تمدنی که سه هزار سال دوام آورد و بخش های وسیعی از جنوب غرب ، جنوب ایران امروزی و دامنه های زاگرس را در بر می گرفت و سر انجا م به دلیل کشمکش ها ی فراوان با همسایگان و به ویژه اختلافات داخلی بسیار ضعیف گردید و  به آرامی به دولت وتمدن هخامنشی  پیو ست.

1 – الهه های ایلا می
برا ی آگاهی از موقعیت و جایگا ه زن در ایلام ، بدون تردید باید به مطالعه و شناخت باورها ی دینی و نقش و تاثیر الهه های زن در زندگی ایلامیان پرد خت زیرا خدایان زن در سرتاسر تمدن کهن ایلام حضوری چشمگیر و اثر گذار داشتند اگرچه در اواخر، خدا ی مرد خدای برتر شد ولی الهه ها نیز فراموش نشدند وهمچنان محبوب و مورد پر ستش مردم باقی ماندند.