قرار داد مالمیر


 قرارداد مالمیر  در سال 1327 ه.ق. بین اولاد ایلخانی و حاج ایلخانی در خصوص مشارکت در حرکت ملی مردم ایران و مقابله با استبداد ، قبل از فتح تهران تنظیم گردید. اما مطالعه مفاد آن به ویژه  تامل در ماده یکم به خوبی آشکار می دارد که خوانین ، امضاء کنندگان قرارداد دغدغه مشروطیت نداشتند  ، زیرا  اولاً بر طبق ماده یک  ، ابراهیم خان ضرغام السلطنه که اولین کسی بود که در بختیاری نغمه مشروطیت سر داد و اصفهان را فتح کرد ، کاملاً مورد بی مهری و بی توجهی قرار گرفت. اصفهان را کسی دیگری فتح کرد ، دیگران در فکر تقسیم غنایمش هستند. به قول خودمان ( گله ز غلمعلیه فیسش ز سیفعلیه )  دوماً   اگرچه  بر اساس منابع معتبر اکثر بزرگان ، کلانتران  ، کدخدایان و ریش سفیدان بختیاری طی نشست چند روزه در شلمزار و با توجیه و تشریح اوضاع مملکت بوسیله دکتر دانشور ، برادرانش و سید احمد نوربخش با انگیزه ای مذهبی و ملی ، داوطلبانه بدون هیچگونه چشمداشتی در جنبش ملی مشروطه شرکت کردند اما مطالعه مفاد قرارداد  نمایان گر این واقعیت است که  خوانین با هدف و به قصد کسب ثروت و قدرت  در این رستاخیز ملی شرکت کردند.

   یکی از ایرادهایی که همواره به حاج آقا نورالله نجفی وارد بوده است ، این موضوع بوده است که چرا قراردادی را امضاء و تایید کرد که در آن آشکارا حقوق یک مشروطه خواه واقعی ، کسی که فاتح اصفهان بود و در حق ایشان خوبی و نیکی زیادی کرد ، را نادیده گرفته است! 

   متن قرارداد بين اولاد ايلخانی و حاجی ايلخانی  که در مالمير به تاريخ 11 ربيع الاول سال 1327 هجری قمری تنظیم گردید.

مقدمه : اين قرارداد بين صمصام السلطنه و سردار ظفر و سالار[سردار] حشمت(سردار حشمت پسر رضاقلی خان و برادر ضرغام السلطنه است که متحد اولاد ایلخانی بود.)  از يک طرف و سردار محتشم و سالار اشراف از طرف ديگر به منظور پيشبرد اهداف و جنبش ملی و استحکام رژيم مشروطه و تقويت روابط و خانواده فوق الذکر بر حسب مواد زير تنظيم گرديد:
ماده يکم: ضرغام السلطنه هيچ نقش يا فعاليتی در رابطه با دو خانواده موصوف به عهده ندارد و به علاوه او هيچ شرکت و يا مداخله ای در انعقاد اين قرارداد بين امضاء کنندگان زير ندارد.
ماده دوم : هر نوع امتياز يا منافعی خواه از طرف دولت و خواه از طرف ملت حاصل شود می بايست به طور مساوی بين خوانين فوق الذکر تقسيم گردد.
ماده سوم : هرگاه منافعی از قلمرو بختياری يا چهارمحال يا اصفهان چه در شهر و چه در خارج از شهر عايد شود  می بايست به طور مساوی بين طرفين قسمت گردد ( غير از فلارد که آن منطقه شامل اين قرارداد نمی گردد يک سهم نيم متعلق به سردار محتشم و سالار اشرف و يک سهم نيم ديگر متعلق به ساير برادران است)
ماده چهارم : هرگونه در آمد يا مالياتی که صمصام السلطنه از اصفهان به دست آورد پس از کسر هزينه های لازم و مخارج و موازنه سوار و پس از آنکه صحت اين گونه مخارج مورد تاييد افراد دو خانواده قرار گرفت بقيه بين طرفين به طور مساوی تقسيم گردد.
ماده پنجم : تمام تفنگ ها و انبار مهمات و قورخانه و هر چيزی که از سربازان گرفته شده يا می بايست بين طرفين تقسيم گردد و يا به قورخانه عودت داده شود.
ماده ششم : هر آنچه ممکن است اولاد ايلخانی از اقبال الدوله گرفته يا مصادره کرده باشند صمصام السلطنه بايستی جزئيات اين اشياء را صورت دهد و نصف اين غنائم می بايد به سردار محتشم و سالار اشرف تحويل داده شود.
ماده هفتم : هر کدام از اعضاء دو خانواده چه کوچک و چه بزرگ به هر عللی ياغی شود سردار اسعد و سالار اشرف موظف خواهند بود که وی را مجازات کنند و به علاوه ساير خوانين بزرگ بايستی اين اقدام را مورد تاييد قرار دهند و به هيچ وجه از متخلف حمايت و پشتيبانی نکنند.
ماده هشتم: چناچه رژيم مشروطه مستقر شود و اولاد ايلخانی مقام های دولتی به دست آورند يا حکومت جديد تصميم بگيرد سردار محتشم و سالار اشرف را از حکومت بختياری و چهارمحال معزول کند و بخواهد اين منصب را به فردی از افراد يک خانواده بدهد و ديگران را از مقام و عنوان خود محروم کند اين ترتيب پذيرفته نشود مگر آن که حکومت بختياری بين دو خانواده به طور مساوی تقسيم گردد.
ماده نهم : چنانچه صمصا م السلطنه و سردار ظفر همانند سال های قبل بخواهند با سردار محتشم و سالار اشرف روش  خصمانه ای در پيش گيرند ، سردار اسعد و ساير افراد خانواده سوگند ياد می کنند اجازه اين کار را به آن دو ندهند و تا زنده هستند از سردار محتشم و سالار اشرف حمايت خواهند کرد.
ماده دهم : تفنگ و اسب های متعلق به امير مفخم و سالار جنگ ( سردار حنگ ) که به بختياری برگشت داده  می شوند به سردار محتشم تعلق خواهند داشت.
تمام مواد اين قرارداد در پشت جلد قرآن نوشته می شود و به وسيله علماء امضاء خواهد شد و ما تا زنده هستيم برای رسيدن به اهداف خود با هم همکاری خواهيم کرد.
اين قرارداد در تاريخ يازدهم ربيع الاول سال 1327 هجری قمری مطابق سوم آوريل 1909 به خط حاجی علی قلی خان نوشته شده است. من خدا را شاهد و گواه می گيرم و به قرآن سوگند ياد می کنم که تا زنده هستم دست از حمايت سردار محتشم و سالار اشرف بر ندارم و هيچ کدام از مواد اين قرارداد را نقض نکنم. علی قلی.

حاج آقا نورالله نجفی،  نجف قلی خان صمصام السلطنه ، خسروخان سردار ظفر و جعفر قلی خان سردار بهادر نيز اين قرارداد را امضاء کرده اند.

منبع:
گارثويت ، جن ، راف « تاريخ سياسی اجتماعی بختياری » ترجمه مهراب اميری ، تهران ، انتشارات سهند ،1373.

نام شما / ایمیل شما
بررسی امنیتی. لطفا کد امنیتی را وارد کنید گوش دادن به کد