کارآوا،سرودهای کار در بختیاری(1)

 کارآوا، سرودهای کار در بختیاری (قسمت اول)

سروده و شعر، بخشی جدا نشدنی از زندگی یک ایلیاتی است. فرزند عشایری وقتی به دنیا می آید ، لالایی هایی بسیار زیبا و پر محتوی در گوشش نجوا می شود ، با بیت،شعر و موسیقی رشد می یابد، در همه احوال در سور و سوگ، به هنگام کار و تلاش، در زمان کوچ و حرکت، به وقت استراحت و تنهایی و در میان جمع با سروده دمساز است.به گونه ای که آواز و موسیقی بخشی تفکیک ناپذیر از زندگی و شخصیت وی می شود ، آواز  و موسیقی که نه مثل امروز وارداتی و ناخوشایند ، بلکه بر اساس فرهنگ،معتقدات و ارزشهای ناب و اصیلش پدید آمده و تکوین یافته است. طبیعت  پاک و بی آلایش،کوههای سر بفلک کشیده و دامنه های پوشیده از جنگل زاگرس،چشمه ساران زلال،آبشارها و رودهای خروشان،زندگی ساده ایلیاتی و نفس گرم،صمیمی و مهربان وی،همراهی با یاری همیشگی اش یعنی نی،کوچ و سفر همیشگی اش با بهار،تلاش فراوان پیکار سخت با طبیعت و جوانمردی ذاتی اش،وی را به سمت و سوی سروده و شعر سوق می داد.

سروده های بختیاری،فراز یا فرود

سروده های بختیاری ، فراز یا فرود

سروده های بختیاری را می توان به دو دسته کلی تقسیم کرد نخست: اشعار فولکلوریک یا همان ادبیات عامیانه که در بین بختیاری ها اصطلاحاً « بیت » نامیده می شوند ، سراینده و زمان رواج این سروده ها بر کسی معلوم نیست ، سینه به سینه و نسل به نسل منتقل شده تا به زمان حال رسیده است. این اشعار به مانند «برزگری» گاهی شرح هجران و دوری عزیزان است  یا به مانند «صیادی » زبان حال « پازن »و یا صیاد آن  است و شرح حال طعمه و صیاد را بازگو می کند. گاهی نیز شادمانه است و به وقت بزم و جشن با هلهله و شادی ابراز می شود. این سروده ها وقتی «غمانه » می شود بسیار سوزناک وجان کاه است که در سوگ عزیزان خوانده می شود و « گاگریوه» نامیده می شود. ایلیاتی  که نوع معیشتش اقتضاء می کند  به سختی با طبیعت خشن پیکار نماید، برای تقویت نیرو و توان خود شیفته اشعار «حماسی» است و به همین دلیل عاشق شاهنامه خوانی است. گاهی نیز برای تخلیه درونی خود ، گشودن  سفره دل و بر ملا ساختن رنج و درد درون ، یا رها ساختن خود از گرفتاری و یا رفع خستگی ، بر حسب حال خود ، غمانه یا شادمانه می خواند. گاهی نیز به هنگام انجام کار ، دل شوره ها و دلواپسی های خود را در قالب سروده هایی پرمعنی بیان می کند و به کار و فعالیت خود ریتم و آهنگ خاصی می بخشد.

ضرب المثل های بختیاری

                                                                   ضرب المثل های بختیاری
قسمت اول

ضرب المثل ها عبارت ها و جمله های موزونی هستند که حاوی پندها و اندرزهای گوناگونی می باشند. موجب آگاهی بخشی ، پندآموزی و عبرت آموزی می شوند. این ضرب المثل ها که گاه پیشینه آنها به چند قرن و شاید هزاران سال قبل باز گردد و سینه به سینه به نسل های بعدی منتقل شده اند ، دریچه ای برای شناخت ابعاد مختلف و جنبه های گوناگون فرهنگ و جامعه هستند. آنها گویای واقعیتهای آشکار و پنهان جامعه و بازتاب بسیاری از رسوم ، عادت ها و شیوه های زندگی یک گروه و یک قوم می باشند. معلوم می دارند که در قلمرو یک فرهنگ چه کارهایی ناپسند و ناخوشایند و انجام کدام اعمال و رویه ها خوشایند و مطلوب است.  در ضرب المثل هاست که زبان و فرهنگ به هم نزدیک می شوند و ابعاد مختلف زبان گفتاری مردم را آشکار می سازند. همچنین می توانند راهگشا ، در یافتن بسیاری از پرسشهای ما در باره زبان و فرهنگ باشند.

در زیر  تعدادی از ضرب المثل های بختیاری با برگردان فارسی آنها ارائه می شود:

تحلیل سروده ی دایه دایه،وقت جنگه

                                                           تحلیل سروده ی دایه دایه ، وقت جنگه      
     
به مناسبت درگذشت رضا سقايي اسطوره‌ي موسيقي لرستان

سروده و شعر، بخشی جدا نشدنی از زندگی یک ایلیاتی است. فرزند عشایری وقتی به دنیا می آید ، لالایی هایی بسیار زیبا و پر محتوی در گوشش نجوا می کنند ، با بیت و شعر و موسیقی رشد می یابد ، در همه احوال در سور و سوگ ، به هنگام کار و تلاش ، در زمان کوچ و حرکت ، به وقت استراحت و تنهایی و در میان جمع با سروده دمساز است. به گونه ای که آواز و موسیقی بخشی تفکیک ناپذیر از زندگی و شخصیت وی می شود ، آواز و موسیقی که نه مثل امروز وارداتی و ناخوشایند، بلکه بر اساس فرهنگ،معتقدات و ارزشهای ناب و اصیلش پدید آمده و تکوین یافته است. طبیعت  پاک و بی آلایش،کوههای سر بفلک کشیده و دامنه های پوشیده از جنگل زاگرس ، چشمه ساران زلال ، آبشارها و رودهای خروشان ، زندگی ساده ایلیاتی و نفس گرم ، صمیمی و مهربان وی ، همراهی با یاری همیشگی اش یعنی نی،کوچ و سفر همیشگی اش با بهار ، تلاش فراوان ، پیکار سخت با طبیعت و جوانمردی ذاتی اش ، وی را به سمت و سوی سروده و شعر سوق می دهد.

مثل ها،کنایه ها و اصطلاحات آبی در بختیاری(2)

                                                   مثل ها ، کنایه ها و اصطلاحات آبی در بختیاری ( 2)

معنی و مفهوم

مثل در لغت به معنی مانند ، شبیه ،نظیر ، همتا ، نمونه ، برهان ، دلیل، مطلق سخن، حدیث ، پند ، عبرت ، نشانه ، علامت ،وصف حال، افسانه ،حکایت و داستان است. این کلمه عربی است و ریشه آن از ماده مُثول به معنی شبیه بودن چیزی به چیز دیگر است. معنی اصطلاحی مثل و یا تعریف جامع و مانع آن را می توان بدین عبارت استنباط کرد:مثل جمله ای است مختصر و مشتمل بر تشبیه یا مضمون حکیمانه که بسبب روانی لفظ و روشنی معنی و لطف ترکیب شهرت عام یافته باشد و همگان آن را بدون تغییر و یا با اندک تغییر در محاوره بکار برند. ( لغتنامه دهخدا، ذیل واژه مثل ).

کارکرد مثل ها و کنایه ها
 
• مثل ها و کنایه ها به منزله نقشه راه هستند هدف اصلی آنها. راهنمایی و ارشاد مردم است. آنها دربردارنده پند و دستور اخلاقی و اجتماعی هستند که با وجود کوتاهی لفظ و سادگی و روانی، شنونده را در افکار عمیق فرو می برد.

درباره ما

تازه‌های کتاب

 کتاب «نخستین جرعه از این جام» میزبانی و قهرمانی تیم ملی فوتبال ایران در جام ملت های آسیا (۱۳۴۷-۱۹۶۸) را از زوایای سیاسی-اجتماعی و ورزشی با نگاهی تازه مورد کنکاش قرار داده است.
 شیمبار (شیم بار) جلگه گرمسیری شیمبار در شمال خوزستان واقع گردیده و تقریباً نزدیک به نقطه صفر مرزی بین استان خوزستان و چهار محال بختیاری قرار دارد. این منطقه گردشگری از توابع بخش چلو شهرستان اندیکا می باشد که در 45 کیلومتری شهر قلعه خواجه  و یکصد کیلومتری مسجدسلیمان و220 کیلومتری اهواز است.  
 «فراز و فرود ایل کیان ارثی با تاکید بر ظهور و سقوط محمدتقی خان بختیاری» عنوان کتابی است که توسط مصطفی علیزاده گل سفیدی به نگارش درآمده و آماده چاپ شده است. در این کتاب با استناد به منابع مختلف تاریخی به بررسی ایل کیان ارثی و روسای آن از دوره صفویه تا 50 سال پیش پرداخته و شامل 5 فصل به شرح ذیل است: