کشتکار گلخانه‌ای زمينه‌ای برای اشتغال و درآمدزايی*

چکيده
شهرستان ايذه با همه ظرفيت‌ها، استعدادها و توانمندی‌هايی که دارد ، منطقه‌ای محروم محسوب می‌شود. فقر، بيکاری و توسعه نيافتگی ويژگی‌های بارز اين شهرستان می‌باشد. اين منطقه قابليت‌های زيادی برای برون رفت از اين معضلات و تنگناهای حاد دارد. يکی از زمينه‌هايی که می‌تواند اشتغال و درآمدزايی و در نتيجه ارتقاء سطح زندگی بخشی از ساکنان منطقه را در پی داشته باشد،توسعه کشتکار گلخانه‌ای و به ويژه کشت و پرورش انواع گل می‌باشد. وسعت کم اراضی کشاورزی ، بيکاری فصلی نسبتاً طولانی در بخش کشاورزی،رواج تداوم کار و توليد محصول در تمام فصل‌های سال ، افزايش توليد در واحد سطح ، توليد بيش از يک محصول ، افزايش کيفيت محصولات و در نتيجه اشتغال و درآمدزايی بيشتر ايجاب می‌کند تا کشتکار گلخانه‌ای رواج و توسعه پيدا کند.

همچنين وفور منابع آب ( رودخانه‌ها ، جويبارها ، چشمه‌ها و چاه‌ها ) و دسترسی آسان به آن‌ها، آب و هوای گرم و خشک و اقليم مناسب، بلند بودن طول روزها و استفاده طولانی از نور خورشيد، کوتاه بودن فصل سرما ، پايين بودن قيمت سوخت برای گرم کردن گلخانه ، نزديک بودن به بازارهای مصرف گل به خصوص کشورهای حوزه خليج فارس و همچنين نزديکی به شهرهای استان‌های خوزستان ، اصفهان ، چهارمحال و بختياری و کهگيلويه و بويراحمد ، بستر مناسبی برای کشت و پرورش انواع گل فراهم کرده است. دولت می‌تواند با ايجاد تمهيدات مناسب ، اتخاذ سياست‌های ارشادی و حمايتی ، زمينه ايجاد مجتمع‌های پرورش گل را بوجود آورد و در قبال آن ، با جذب سرمايه سرمايه گذاران، زمينه اشتغال تعداد زيادی از بيکران را فراهم کند. به دليل قيمت بالای گل، می‌توان با توسعه کشت و پرورش گل و صدور محصولات توليدی به استان‌های همجوار و کشورهای حوزه خليج فارس هم برای خانوارها درآمدزايی کرد و هم بر صادرات محصولات غير نفتی افزود.

واژه های کليدی:
  کشتکار گل خانه‌ای ، پرورش گل ، اشتغال ، درآمدزايی ، صادرات.

مقدمه:
يکی از مشکلات  موجود در بخش کشاورزی ، پايين بودن سطح درآمد کشاورزان ، بيکاری فصلی و وسعت کم اراضی کشاورزی و در نتيجه عدم تأمين زندگی کشاورزان است. ناکافی بودن درآمد بسياری از خانوارها در بخش کشاورزی ، مهاجرت روستاييان به شهرها را درپی دارد.بنابراين برای تقويت بخش کشاورزی و بالابردن سطح درآمد و اشتغال زايی بايد در کشت و توليد، تنوع ايجاد کرد،  شيوه و رويه‌های جديدی بکارگرفته شود تا بخشی از مشکلات موجود حل و فصل گردد. توسعه کشتکار گلخانه‌ای می‌تواند در اين راستا مفيد و موثر واقع شود.

تعريف گلخانه:
گلخانه « محلی است که با مواد شفاف پوشيده شده و در آن دما ، رطوبت و ساير عوامل محيطی قابل کنترل است»1 به عبارت ديگر گلخانه « سازه هايی هستند که بايد شرايط مطلوب گياه را در تمام سال فراهم نمايند»2

مزايای کشت گلخانه:
1- افزايش توليد در واحد سطح
2- توليد بيش از يک محصول
3- افزايش کيفيت محصولات
4- استفاده از اراضی غير قابل کشت
5- صرفه جويی در مصرف آب
6- عدم وابستگی توليد به شرايط خاص
7- تداوم کار و توليد محصول در تمام فصل های سال
8- آزاد سازی زمين ها برای کشت محصولات استراتژی
9- کاهش جذب فلزات سنگين توسط گياهان
10-جلوگيری از تغيير کاربری زمين ها
11-جلوگيری از مهاجرت روستاييان به شهر
12- ايجاد فرصت های شغلی برای جوانان

ضرورت رواج و توسعه کشتکار گلخانه‌ای در شهرستان ايذه

در شهرستان ايذه  به دليل پتانسيل‌ها و توانمندی‌های فراوانی که در بخش کشاورزی وجود دارد ، اين بخش می‌تواند محور توسعه ، اشتغال ، رونق و آبادانی قرار گيرد اما بنا به دلايل گوناگون از کارآمدی و اثرگذاری لازم برخوردار نيست و نتوانسته است پاسخ گوی نيازهای خانوارها و اهالی باشد. برخی از اين ويژگی‌ها عبارتنداز:  
1-در بسياری از مناطق دهدز ، سوسن ، مرغاب و ديگر مناطق ، بدليل کوهستانی بودن منطقه ، وجود تپه ماهورهای فراوان و محدود بودن اراضی قابل کشت ، وسعت اراضی قابل کشتی که هر خانواده در تملک و اختيار دارد به اندازه‌ای محدود و اندک است که پاسخگويی نياز کشاورزان نيست.
2- وسعت برخی از اراضی کشاورزی به اندازه‌ای اندک و محدود است که کشت و کار در آن‌ها صرفه و توجيه اقتصادی ندارد
3- در کنار رودخانه‌ها ، جويبارها و چشمه ها  زمين‌های زيادی وجود دارد که با وجود فراهم بودن بسياری از شرايط ، جنس خاک آن برای کشاورزی مناسب نيست. به همين خاطر اين اراضی بدون استفاده رها شده اند.
4-با وجود رودخانه‌ها ، جويبارها و چشمه های فراوان ، کشاورزان با محدويت و کمبود شديد منابع آب برای مصارف شرب و کشاورزی مواجه هستند.
5-با وجود شرايط آب و هوايی مطلوب و اقليم مناسب ، اراضی شهرستان در طول سال فقط يک بار زير کشت می‌روند. و از اين اراضی استفاده بهينه نمی‌شود.
6- کشت و کار محصولات سنتی آن هم با درآمد کم نه تنها جاذبه‌ای برای نسل های جديد ندارد بلکه به دليل زحمت فراوان و طاقت فرسا باعث شده است تا نوع نگرش جوانان به آن مثبت نباشد از اين رو اقبال و گرايشی به آن نشان ندهند. و از کار در اراضی کشاورزی گريزان باشند.

دلايل فوق ايجاب می‌کند تا رواج و توسعه کشت کار گلخانه‌ای به عنوان يک اولويت مد نظر قرار گيرد زيرا تبعات و نتايج بسيار ارزشمندی به دنبال خواهد داشت که عبارتنداز:
1- می‌توان از اراضی با وسعت کم بيشترين استفاده را برد.
2-  از اراضی غير قابل کشت نيز استفاده مطلوب کرد.
3- در مصرف آب صرفه جويی نمود.
4- با رواج و توسعه کشتکار گلخانه‌ای  کار و توليد در تمام فصول سال  تداوم پيدا می‌کند و کشاورزان در طول سال به کار و فعاليت اشتغال ورزند.
5- کشتکار گلخانه‌ای می‌تواند فرصت‌های شغلی زيادی ايجاد نمايد و در کاهش نرخ بيکاری اعم از آشکار و فصلی سهم و نقش زيادی ايفا کند. و در نتيجه برای اهالی درآمدزايی بوجود آورد.
6- کشتکار گلخانه‌ای می‌تواند توليد در سطح را به حداقل سه برابر افزايش داد. و در نتيجه سطح درآمد، معيشت و زندگی خانوارها را ارتقاء داد.
 به عنوان مثال:
 در هر 1000 متر مربع می‌توان 3000 بوته خيار کاشت و اگر هر بوته بطور متوسط 5 کيلو محصول دهد ، 15000 کيلو خيار می‌توان برداشت کرد و اگر در سال سه بار کشت شود 45000 کيلو خيار برداشت می‌شود و چنانچه قيمت هر کيلو خيار 200 تومان باشد. درآمد حاصل از مزرعه خيار به وسعت 1000متر برابر9000000 تومان می‌شود.
7- با رواج و توسعه کشتکار گلخانه‌ای می‌توان کشاورزان را به سمت وسوی توليد محصولات تجاری و سودآور هدايت کرد. با اين کار می‌توان نيروی جوان بيکار را که از کشت و کار سنتی روی گردان و  بی علاقه است ، به اشتغال در بخش کشاورزی سوق داد و برای آنان اشتغال و درآمدزايی کرد.
8- با کشتکار گلخانه‌ای می‌توان در توليد محصولات کشاورزی تنوع ايجاد کرد و محصولات گوناگونی مانند: خيار ، گوجه فرنگی ، کاهو ، فلفل، گل و بسياری از محصولات و گياهان را کشت و برداشت کرد.

پرورش گل و گياهان تزيينی

اهميت گل
امروزه با گسترش زندگی شهرنشينی و آپارتمانی و نابودی جنگل‌ها و درختان و به خطر افتادن محيط زيست ، گل و گياهان زينتی روز به روز بر اهميتشان در زندگی انسان افزوده می‌شود و طرفداران و مشتريان بيشتری پيدا می‌کند. گل هديه و موهبتی از جانب خداوند به انسان است که تعالی روان ، انديشه و خرد انسان و محيط زيست را در پی دارد. امروزه انسان‌ها نه تنها برای زيباسازی شهر و خانه‌ی خود از گل استفاده می‌کنند بلکه برای بدرقه عزيزان ، تلطيف روح و روان ، لذت بردن از طبيعت ، دلپذيرکردن و زيبايی بخشيدن به محيط زندگی ، برای درمان ، توليد عطر و گلاب ، برای آرامش روح مردگان ، تسلی دل بازماندگان آن‌ها ، زنده کردن خاطرات ، شروع دوستی و آغاز آشنايی ، روح افزايی بيماران و مهجورين ، طلب بخشش و عذرخواهی ، تبريک و تهنيت ، استقبال از بازآمده ها و به عنوان بهترين هديه از آن استفاده می‌شود
ً نگرش و طرزتلقی جامعه به گل مثبت است. به همين  خاطر علاقمندان به کاشت و پرورش آن از طبقه و صنف خاصی نيستند بلکه تمام اقشار جامعه صرف نظر از تحصيلات و موقعيت اجتماعی می‌توانند در توليد و پرورش آن مشارکت کنند.
استفاده روزافزون گل باعث گرديد تا جمع زيادی به توليد و پرورش آن روی آورند و در نتيجه فرصتهای شغلی زيادی بوجود آيد.که و توليد گل از چند ويژگی نيز برخوردار است: اولاً کالايی لوکس و زينتی است که همواره پرورش دهندگان آن در جامعه از جايگاه خاص و ارزشمنديی برخوردار بودند.
ثانياً کالايی تجاری، سودآور و درآمدزا است که مشتريان آن نيز محدود و خاص نيستند ، بلکه عموم مردم مشتری گل هستند و اين نياز روز به روز در حال افزايش است در نتيجه هيچگاه بازار فروش خود را از دست نخواهد داد و همواره برای سرمايه گذاری توجيه اقتصادی دارد و می‌تواند درآمد و سود سرشاری عايد توليدکنندگان و پرورش دهندگان خود کند.


شهرستان ايذه مستعد برای پرورش گل و گياهان زينتی

شهرستان ايذه به دليل توانمندي‌ها و ويژگی‌های خاصی که دارد می‌تواند به کانون مهمی برای توليد و پرورش گل چه بصورت کاشت معمولی  آن و چه به صورت گلخانه‌ای، تبديل شود. اين شرايط عبارتنداز:
1- طول روز  و روشنايی زياد:
 در کشور هلند که رتبه اول جهان در توليد و پرورش گل را دارد، در پاييز و زمستان فقط روزانه 6 ساعت نور دارد. در حاليکه در شهرستان ايذه طول روز هيچگاه کمتر از 9 ساعت نيست.
2- ارزان بودن قيمت سوخت:
در کشور ما ايران به دليل فراوانی منابع نفت و گاز نه تنها سوخت به آسانی و وفور يافت می‌شود بلکه از قيمت بسيار پايينی نيز برخودار است که صاحبان گلخانه‌ها برای گرم کردن گلخانه می‌توانند به راحتی و با قيمت کم آن را تهيه نمايند.
3- رودخانه، جويبار و چشمه های فراوان:
در شهرستان ايذه رودخانه‌های دايمی و فصلی، تالاب‌ها، جويبارها و چشمه های فراوانی وجود دارد که می‌تواند بستر مناسبی برای ايجاد گلخانه فراهم سازد.
4- شرايط اقليمی و آب و هوای مطلوب:
شرايط اقليمی مناسب و آب و هوای گرم و خشک منطقه شرايط بسيار مطلوبی برای توليد و پرورش گل ايجاد کرده است. اين ويژگی امتياز بزرگی برای پرورش دهندگان گل و گياه است که می‌تواند طول استفاده از شرايط گلخانه ای را کاهش دهد. در تمام سال امکان پرورش همه نوع گل و گياه را به صورت معمولی يا در گلخانه را بوجود آورد


                                              

   وضعيت آب و هوای شهرستان ايذه


 ارتفاع از سطح دريا                     790متر
     ميانگين بارندگی سالانه               636 میلیمتر
                  کمينه دما                               7/6-                        
بيشينه دما                                  46+
ميانگين رطوبت سالانه                 41درصد
              ميانگين دمای سالانه                   8/20درجه سانتیگراد
       ميانگين تبخير سالانه                      2705 میلیمتر
                                                باد غالب                                 از سمت غرب به شرق با سرعت 2/3 متر در ثانیه
                    نوع اقليم                                 بیابانی گرم و نیمه خشک
    طول دوره خشکی                           184 روز
        شروع دوره خشکی                          فروردین ماه
   پايان دوره خشکی                              مهرماه
         نوع پوشش گياهی                      استپ کوهستانی
وضعيت طبيعی منطقه                 کوهستانی
                

5- نزديکی به بازارهای مصرفی:
موقعيت طبيعی شهرستان ايذه به گونه‌ای است که می‌توان به آسانی و در اسرع وقت و حداکثر ظرف 3 الی 4 ساعت  به بازارهای مصرف گل يعنی کشورهای حوزه خليج فارس دسترسی پيدا کرد. همچنين نزديکی به کانون های جمعيتی به ويژه به شهرهای استان‌های خوزستان، اصفهان، چهارمحال و بختياری و کهگيلويه و بوير احمد، سبب می شود تا بازار مصرف گل گستره و توسعه فراوانی داشته باشد.

6- قيمت بالای گل:
قيمت بالای گل که گاهی چند شاخه برخی گونه‌های آن از قيمت يک بشکه نفت بيشتراست، می‌تواند در درآمدزايی و ارتقاء سطح زندگی خانوارها بسيار موثر باشد. از آنجاييکه قيمت برخی محصولات کشاورزی توليد شده در منطقه پايين است و در نتيجه درآمد حاصل پاسخ گوی نياز های خانوارها نيست، می‌توان با رواج و توسعه کشتکار گلخانه‌ای برای کشاورزان و اهالی درآمدزايی بيشتری کرد.

پيشنهادات:
دولت می‌تواند با تمهيدات گوناگون و انجام اقدامات مختلف زمينه رواج و توسعه کشتکار گلخانه‌ای را فراهم سازد و در نتيجه در منطقه اشتغال و درآمدزايی ايجاد کند. اين اقدامات عبارتنداز:
1- ايجاد زيرساخت‌های و تأسيسات لازم برای تأسيس و راه اندزی مجتمع های کاشت و پرورش گياهان گلخانه‌ای.
2- تدوين و اجرای برنامه‌های ارشادی و اطلاع رسانی جهت هدايت سرمايه‌ها و نيروی انسانی به کار و فعاليت در بخش سودآور گلخانه‌ای.
3- اعطای تسهيلات بانکی به علاقمندان سرمايه گذاری در اين بخش.
4- ارائه آموزش‌های لازم به علاقمندان در قالب برگزاری کارگاه‌های آموزشی برای آشنا ساختن افراد علامند به سرمايه گذاری و کار و فعاليت در اين حوزه.
5-  دادن پاره‌ای امتيازات و برقراری برخی معافيت‌ها برای سوق دادن سرمايه و نيروی انسانی به اين بخش.
6-  تشکيل تعاونی‌های کشت و توليد گياهان گلخانه‌ای با برخورداری از حمايت‌های گوناگون دولتی.

نتيجه:
شهرستان ايذه با همه توانمندی‌ها و ظرفيت‌هايی که در زمينه کشاورزی دارد، يکی از مناطق محروم کشور قلمداد می‌شود. در اين شهرستان قابليت‌های گوناگونی وجود دارد که می‌تواند باعث ايجاد اشتغال و درآمد و به دنبال آن توسعه و رونق منطقه گردد. يکی از اين زمينه ها رواج و توسعه کشتکار گلخانه‌ای است. وسعت کم اراضی، پايين بودن درآمد کشاورزان ، بالابردن توليد در سطح ، تداوم کار و توليد در تمام فصول سال، به زير کشت بردن اراضی غير قابل کشت ، صرفه جويی در منابع مختلف، شرايط اقليمی مناسب، نزديکی به بازارهای مصرف گل، افزايش روزافزون تقاضا برای گل و... همه شرايط و عواملی هستند که ضرورت رواج و توسعه کشتکار گلخانه‌ای را بيان می‌کند. دولت با تدوين و اجرای برنامه‌های مختلف ارشادی و حمايتی و ايجاد سازوکارهای لازم و بستر مناسب و فرهنگ سازی می‌تواند سرمايه ها و نيروی انسانی زيادی را به اين بخش سودآور هدايت کند. و در نتيجه راه توسعه منطقه را هموار سازد. ان شاءا...


توضیحات:

ارائه شده در  دومین همایش  توسعه پایدار شهرستان ایذه

 

موضوع مرتبط : راهکارهای توسعه شهرستان ایذه

دیدگاه‌ها   

 
+1 # ایذ 1392-05-31 11:25
آقای علیزاده این چه رنگی است شما سایتتون رو ....بابا خیلی چشو میزمه قرمزش...لطفا تغییر دهیدو
نکته دوم که این سایت ایذه است یا بختیاری یا خبری اصلا معلومه چیکار میکنید شما؟
پاسخ دادن
 
 
0 # ناصر 1392-05-31 15:00
با سلام و تشکر از بازدید شما
این سایت یک سایت خبری نیست بلکه متعلق به همه بختیاری و مردمان نواحی مختلف آن است بر حسب ضرورت و گاهی جهت تنوع مطالب گوناگونی منتشر میشود ضمنا رنگ سایت نیز چند روز دیکر تغییر میکند بدرود
پاسخ دادن
 

نوشتن دیدگاه

* نمایش نظرات به منزله تائید آنها نمی‌باشد.
* مسئولیت نظر با کاربر می‌باشد.
* ایمیل فعال خود را وارد نمایید.
* در صورت امکان نام و شهرت خود را کامل وارد کنید.


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

درباره ما

تازه‌های کتاب

 کتاب «نخستین جرعه از این جام» میزبانی و قهرمانی تیم ملی فوتبال ایران در جام ملت های آسیا (۱۳۴۷-۱۹۶۸) را از زوایای سیاسی-اجتماعی و ورزشی با نگاهی تازه مورد کنکاش قرار داده است.
 شیمبار (شیم بار) جلگه گرمسیری شیمبار در شمال خوزستان واقع گردیده و تقریباً نزدیک به نقطه صفر مرزی بین استان خوزستان و چهار محال بختیاری قرار دارد. این منطقه گردشگری از توابع بخش چلو شهرستان اندیکا می باشد که در 45 کیلومتری شهر قلعه خواجه  و یکصد کیلومتری مسجدسلیمان و220 کیلومتری اهواز است.  
 «فراز و فرود ایل کیان ارثی با تاکید بر ظهور و سقوط محمدتقی خان بختیاری» عنوان کتابی است که توسط مصطفی علیزاده گل سفیدی به نگارش درآمده و آماده چاپ شده است. در این کتاب با استناد به منابع مختلف تاریخی به بررسی ایل کیان ارثی و روسای آن از دوره صفویه تا 50 سال پیش پرداخته و شامل 5 فصل به شرح ذیل است: